Dat is mijn handtekening niet!

Het komt in het handelsverkeer geregeld voor dat een partij betwist dat hij of zij een bepaald stuk heeft ondertekend. Deze partij ontkent dan dat de handtekening onder een afspraak van hem of haar is. Als zo'n stelling in een proces wordt ingenomen dan kun je te maken krijgen met een klassiek bewijsprobleem. Bewijslast komt dan neer op bewijsrisico.

Dit houdt in dat degene die moet bewijzen dat de handtekening van bedoelde partij is, de nadelige gevolgen draagt als dit niet kan worden aangetoond. Vaak is dat de eiser. Deze beroept zich immers op het ondertekende stuk. Deze draagt meestal de bewijslast dat de handtekening van de wederpartij is, als de echtheid daarvan wordt betwist.

Handtekeningenonderzoek

De rechter kan dan niet anders dan een deskundigenonderzoek te laten plaatsvinden. Hierin onderzoekt een deskundige de vraag of met bepaalde zekerheid kan worden geoordeeld of de handtekening van de wederpartij is. Hieraan zijn de nodige kosten verbonden die normaal door de eiser moeten worden voorgeschoten.

De uitkomst van dit soort onderzoeken is onzeker. Vaak baseert de deskundige zich op een aantal andere officiële documenten van de wederpartij waaronder diens erkende handtekening staat. Als de deskundige het niet weet, dan staat daarmee niet vast dat de handtekening niet van de wederpartij is, maar ook niet dat de handtekening wel van de wederpartij is. De eiser draagt hiervan het risico omdat zijn stelling dan als niet bewezen wordt beschouwd.

Het is dus zinvol om te bekijken hoe je vooraf dit soort handtekeningenproblematiek kunt oplossen.

Oplossing 1: Notariële akte

Vaak gaat het om overeenkomsten. Je zou deze in de vorm van een notariële akte kunnen opmaken. De notaris staat dan in voor de inhoud van de akte. Daarnaast verklaart de notaris in de akte wie de betrokken partijen zijn. Dit levert dwingend bewijs op. Een partij kan vervolgens niet betwisten dat hij geen partij bij de totstandkoming van de akte is geweest.

Aan de notariële akte kleeft echter ook een aantal nadelen, waaronder bijvoorbeeld de beperkte flexibiliteit en de kosten.

Oplossing 2: Handtekeninglegalisatie

Een alternatief is om een overeenkomst in het bijzijn van de notaris te ondertekenen. De handtekeningen van partijen worden dan gelegaliseerd. De partijen moeten zich voor de notaris identificeren en de notaris controleert of de legitimatiebewijzen als vermist staan geregistreerd. De notaris verklaart tenslotte dat deze partijen voor hem zijn verschenen en in zijn bijzijn op een bepaalde datum en tijdstip een bepaald stuk hebben getekend. De notaris neemt geen verantwoordelijkheid voor de inhoud van het stuk, maar er kan geen twijfel bestaan over wanneer de overeenkomst is getekend en door wie. De kosten zijn een stuk lager dan bij een notariële akte.

Oplossing 3: Alternatieven

Goedkopere oplossingen zijn er ook. Je kunt een overeenkomst in het bijzijn van een getuige laten tekenen. Deze getuige zou de overeenkomst ook mee kunnen ondertekenen. De getuige verklaart dan dat partijen A en B, hem beide bekend, op een bepaalde datum in zijn bijzijn het onderhavige stuk hebben getekend. Deze getuigenverklaring zou dan in een procedure gebruikt kunnen worden om te bewijzen dat de wederpartij de overeenkomst heeft getekend.

Vaak worden schikkingen die middels advocaten worden getroffen niet alleen door partijen ondertekend, maar ook door die advocaten. Als partijen in een procedure tot een regeling komen, dan wordt deze schriftelijk vastgelegd en door zowel de partijen als de advocaten getekend. De rechter maakt hiervan dan ook nog eens een proces-verbaal op. Dit heeft een vergelijkbare werking als een notariële akte.

Overigens kunnen alle relevante omstandigheden de rechter tot de overtuiging brengen dat een partij een akte heeft ondertekend. Dit kan bijvoorbeeld volgen uit e-mailberichten waarin concepten zijn gewisseld e.d.

Overeenkomst in bewaring geven

Het komt ook geregeld voor dat van een overeenkomst maar één exemplaar wordt opgemaakt die vervolgens in bewaring wordt gegeven bij een notaris, accountant of advocaat. Partijen kunnen er dan op vertrouwen dat de overeenkomst niet gaat 'rondslingeren'.

Tot slot

Bespaar uzelf de frustratie van een wederpartij die op slinkse wijze aan gemaakte afspraken probeert te ontkomen. Dit begint natuurlijk bij een inhoudelijk goed opgestelde overeenkomst. Maar denk vervolgens ook goed na over de vorm waarin u het resultaat giet.

KampsVanBaar Advocaten heeft ruime ervaring met het opstellen van contracten en het procederen daarover. Wij zijn u graag van dienst.

Mocht u hierover meer willen weten, dan kunt u contact opnemen met Jeroen van Baar.

Door: Jeroen van Baar

KampsVanBaar Advocaten