Bijna
een derde van de Nederlanders die in armoede leven kampt met
problematische schulden. Dat meldt het Centraal Bureau voor de
Statistiek (CBS) op basis van de meest recente cijfers over 2023.
Bij
mensen die net boven de armoedegrens leven, komen problematische
schulden volgens het CBS in ruim een vijfde van de gevallen voor.
Armoede
Het
CBS spreekt van armoede als mensen te weinig geld overhouden voor
basisbehoeften na het betalen van vaste lasten. Het CBS maakte vorig
jaar al bekend dat 540.000 mensen in 2023 onder de armoedegrens leefden,
maar heeft nu voor het eerst een verband gelegd tussen problematische
schulden en armoede. Uit deze analyses komt naar voren dat 163.000
mensen uit deze groep kampten met problematische schulden.
Het
statistiekbureau stelt vast of iemand problematische schulden heeft aan
de hand van verschillende registraties. Het gaat dan bijvoorbeeld om
schulden bij de Belastingdienst of betalingsachterstanden bij
zorgpremies en verkeersboetes. Ook registraties bij het Bureau
Kredietregistratie (BKR) worden meegenomen.
Bijstand
Het
CBS spreekt verder van 'bijna-arm' als mensen een inkomen hebben dat
tot 25 procent boven de armoedegrens ligt. Ook hebben zij relatief
weinig buffers, zoals spaargeld, om financiële tegenslagen op te vangen.
Van de 1,2 miljoen mensen uit deze groep hadden 265.000 mensen te maken
met problematische schulden, wat in verhouding iets minder is dan onder
arme mensen.
Onder
de arme bevolking met problematische schulden had iets meer dan de
helft een schuld openstaan bij de Belastingdienst. Daarnaast had vier op
de tien mensen uit deze groep een betalingsachterstand die
geregistreerd stond bij het BKR. Bijna-arme mensen hadden het vaakst te
maken met een registratie bij het BKR, gevolgd door een openstaande
aanslag bij de Belastingdienst.
In
vergelijking met twee jaar eerder is het aandeel mensen met
problematische schulden toegenomen, constateert het CBS. De toename was
net iets groter onder bijna-armen. Veel ontvangers van een
bijstandsuitkering, die relatief veel te maken hebben met problematische
schulden, kwamen net boven de armoedegrens uit door de energietoeslag.
Ook schuldhulpverlener ziet stijging probleemschulden
Schuldhulpverlener NVVK bevestigt het beeld van het CBS dat het aantal mensen met problematische schulden aan het stijgen is. Directeur Ruud van den Tillaar van NVVK noemt een aantal van 740.000 huishoudens dat met dit soort schulden kampt.
Volgens Van den Tillaar zijn er ook steeds meer mensen met een middeninkomen die in de schuldproblemen zitten. Een belangrijke oorzaak is volgens hem het legaliseren van de onlinegokindustrie in 2021. "Het duurt meestal acht jaar voordat mensen zich melden voor schuldhulp, maar wij zien de signalen nu al."
"De oplossing is niet kant-en-klaar", zegt hij. "Maar veel ellende kan worden voorkomen met vroegsignalering bij kleine schulden."