'Door vergrijzing meer problemen afhandeling zaken bij aftakeling'
Mensen moeten zich beter juridisch voorbereiden op mogelijke dementie. Dat zegt notaris P. van der Kolk tijdens een Alzheimer Café-bijeenkomst in Ede. Volgens hem onderschatten mensen het feit dat ze overgeleverd kunnen raken aan een minder geliefd familielid.
"In Nederland is het goed gesteld met de regelgeving en informatievoorziening. Ik zie eigenlijk geen verbeterpunten. Wel is zeker dat je er in de praktijk snel bij moet zijn als duidelijk wordt dat iemand aan dementie of Alzheimer lijdt. Dat geldt ook voor het geval je in coma raakt, dan is het ook goed om alles vastgelegd te hebben."
De notaris ziet een sluipend, groeiend probleem wat nog niet genoeg aandacht krijgt. Met name de babyboomgeneratie vertrekt, waardoor dit op grote schaal problemen kan opleveren als mensen niet weten wat te doen. Dat zegt hij in het Edese culturele centrum De Brink tegen Nieuws.nl.
"De vergrijzing slaat toe en het bezit van mensen dat afgehandeld moet worden daarmee ook. Dit is een van de punten die veel mensen over het hoofd zien. Huizen, bezittingen of geld: als het beheer wegvalt, dan kunnen er onoplosbare problemen ontstaan in de privesfeer."
Onherkenbaar voor eigen moeder
Hij spoort mensen dus aan actie te ondernemen. Zelf heeft van der Kolk een dementerende moeder en kan zich dus heel goed voorstellen wat er in de groep bezoekers van middelbare en hogere leeftijd omgaat. "Het feit dat er zo'n grote groep langskomt, terwijl iedereen met dit lekkere weer het liefst buiten zou zitten met een glaasje wijn, zegt genoeg."
Een van de bezoeksters vertelt over haar eigen ervaring. "Mijn moeder begon af te takelen. Langzaam maar zeker verlies je alles. Ze herkende me later totaal niet meer, nadat we elkaar toch zo'n zestig jaar kenden. Dat was echt het zwaarste. We waren net op tijd met beslissingen nemen. Gelukkig hebben wij zussen een hechte band, er ontstonden geen problemen."
hpdsdng6zoeu4s7l8de767g12
Een vrije interpretatie van dementie
Duidelijkheid vereist
Om narigheid te voorkomen, pleit de notaris voor overzichtelijkheid. Dat geldt voor alle volwassenen en ouderen. "Vroeger waren bepaalde zaken in een huwelijk strak geregeld. De man deed de financiën, of had ergens een kluisje met een sleutel op een plek. Als hij dan plotseling wegviel, was er een probleem omdat de partner geen zicht op de zaken had. Dat moet je proberen te voorkomen."
Als er twijfels zijn, dan komt een expert in actie om te bepalen of iemand nog zijn wil kan bepalen en beslissingsvaardig is. Als dat niet zo is, dan kan men door onderbewindstelling een onafhankelijk persoon aanwijzen die zijn of haar grootschalige belangen behartigt. "Die moet dan wel alles verantwoorden aan een kantonrechter, die erg goed zal opletten of er geen misbruik wordt gemaakt van de situatie."
Vertrouwen en maatjes
Het is handig als er een goede verstandhouding bestaat, als er meerdere broers en zussen in het spel zijn. Er kan door de ouders een volmacht gegeven worden aan één kind, waarmee de anderen achterblijven. "Het zijn zware beslissingen, gebaseerd op vertrouwen. Daar kan jaloezie uit ontstaan. Met een enkele handtekening kan een vermogen zomaar van links naar rechts verschuiven. Daar moet je je echter bij neerleggen", meent de nuchtere Edenaar. Soms is het echter wel noodzakelijk, bijvoorbeeld bij de verkoop van een huis. "Anders kan je altijd nog iemand als maatje aanwijzen, voor de kleinere persoonlijke dingen als tandpasta en schoenen."
akldkcmyj1oyowmpc55j5xt64
Een vrije interpretatie van dementie
Goed opletten
Een verstandelijk gehandicapte of schizofreen persoon zal al vrij snel onder curatele komen te staan. Juridisch hebben deze mensen geen melk in de pap te brokkelen, omdat zij niet beter kunnen worden. Het is een vergaande maatregel om op te leggen, omdat het een flinke inbreuk is op iemands privacy.
"Een testament heeft geen houdbaarheidsdatum. Zorg ervoor dat je er een hebt en het liefst bijgewerkt houdt. Een erfgenaam kan allang uit de gratie geraakt zijn en toch in een wilsbeschikking staan. Dat kan je er alleen uit laten halen met een notariële akte. Daarom letten we altijd goed op als er bijvoorbeeld een oudere met zijn neef langskomt om wat af te handelen. Die neef ziet een erfenisdeel wel zitten, terwijl de oudere zijn wekelijkse kopje koffie niet wil missen. De neef moet dan buiten blijven wachten, waarna wij ons een overzicht van de situatie vormen en daarnaar handelen."
Geen algemeen advies
"Je kan uit financieel oogmerk bepaalde zaken meer richting je kinderen schuiven met een schenking op papier. Dat kan erfbelastingen schelen, maar dat hoeft niet altijd. Er zit ook een heel praktische kant aan, als je teveel afschuift en onverwacht zelf nog een huis wil kopen, dan wordt het lastig. Alle situaties zijn weer anders, er is dus geen algemeen advies. Er is echter online veel informatie te vinden, terwijl daarnaast ook notarissen en bureaus mensen van meer informatie kunnen voorzien."
Foto's door Joshua Jacobs en Pixabay (CC 2.0)
