
"Soms komt er een technologie langs die de mogelijkheid heeft de manier waarop we de wereld zien te veranderen," zegt Sergey Brin, co-oprichter van Google. Hij zegt niet langer bereid te zijn dierenleed in de wereld toe te staan als de wetenschap kweekvlees mogelijk maakt.
Proefpersoon Hanni is blij verrast met de Nederlandse uitvinding: "Het lijkt op vlees, het is alleen iets minder sappig. De textuur is goed. Ik mis wel zout en peper. Het was meer dan ik verwachtte. Dit is echt vlees. Ik proefde geen bietensap en geen saffraan, zoals ik verwacht had." Vandaag om 13.30 uur presenteerde wetenschapper Mark Post van de Universiteit Maastricht de eerste foto's. Vervolgens lag de burger in de pan, live te zien op internet.
"De textuur, het mondgevoel. is net als vlees. Wat ontbreekt is het vet. Verder een gewone hamburger. Ik heb ook nog nooit eerder een burger gegeten zonder ketchup en uitjes," zegt de tweede proefpersoon Josh.
Josh en Hanni zijn de eerste mensen ter wereld die een gekweekte fabrieksburger geproefd hebben. Zij waren vooraf geselecteerde testpersonen.
jmqo7rephwkz5qvm9yz1017mm
Weg dierenleed
"Met een cel van één koe kunnen 175 miljoen hamburgers gemaakt worden. De moderne bio-industrie heeft daar 440.000 koeien voor nodig," zeggen de wetenschappers onder leiding van fysioloog Post.
"We kunnen het op deze manier echt doen. De meeste mensen realiseren zich niet dat de huidige vleesproductie op zijn maximum zit. We moeten met een alternatief komen, daar bestaat geen twijfel over," zegt Post maandag. Het laten groeien van de burger in het lab duurde drie maanden, vertelt Post. "Dat is sneller dan een koe," grapt hij.
Vegetarisch nog beter
Opmerkelijk genoeg is Post groot voorstander van het eten van minder vlees, ook kweekvlees. Het liefst ziet hij dat iedereen vegetariër wordt of minder vlees gaat eten. Hij benadrukt dat ook kweekvlees minder milieuvriendelijk is dan plantaardig voedsel.
"Sergey Brin is geïnteresseerd in dezelfde problemen als ik, zoals dierenleed. Daarom besloot hij een product te zoeken dat daarbij paste," zegt Post over het geld dat hij kreeg van de Google-topman.
Mijlpaal
Nooit eerder lukte het iemand uit alleen maar stamcellen van een koe een complete hamburger te laten groeien. Die mijlpaal in de geschiedenis van de mensheid laten we vandaag achter ons dankzij een Nederlandse wetenschapper.
"Over twintig jaar vragen we ons af hoe we ooit zo barbaars hebben kunnen zijn om dieren te slachten", zegt Post.
g2vxaqb40fh9gzp01s4l5wi9f
Carameliseren
Kok Richard McGeown maakt vandaag de eerste burger klaar voor een groep proefpersonen. De kok bereidt de burger met een beetje olijfolie en boter voor een gecarameliseerde smaak. "Hij bakt letterlijk als elke andere burger die ik ooit bereid heb. Hij ziet er goed uit, valt niet uit elkaar en een goede kleur."
Geen ziektes
Behalve het verdwenen dierenleed, zal kweekvlees mogelijk ook voor mensen beter zijn. Ziektes als mond-en-klauwzeer, BSE en de vogelgriep zijn in het lab veel beter te controleren dan op een boerderij. Reageerbuisjes en kweekschaaltjes zijn volkomen steriel terwijl koeien en varkens in hun eigen uitwerpselen staan bij wijze van spreken.
De eerste drie synthetische hamburgers ter wereld kostten zo'n 250.000 euro per stuk. Het doel van de persconferentie maandag is de wereldbevolking te overtuigen van de haalbaarheid en de noodzaak van kweekvlees. Daarna moeten investeerders en producenten volgen.
Waarom kweekvlees
De huidige vleesproductie gebruikt 75% van de landbouwgrond ter wereld. Die grond levert dus geen voedsel op voor mensen, maar alleen veevoer. Dat terwijl in veel arme landen hongersnood heerst. Ook zorgt de vleesproductie wereldwijd voor 18% van de uitstoot van broeikasgassen. Bovendien verdubbelt de vraag naar vlees wereldwijd tegen 2050 door de groei van welvaart en bevolking.
Kweekvlees zou die problemen op slag oplossen. De productie gebruikt 60% minder energie, stoot 95% minder broeikasgassen uit en er is nauwelijks grondoppervlakte nodig om het te maken. Alle landbouwgrond zou gebruikt kunnen worden om groenten en fruit voor mensen te telen in plaats van voor koeien en varkens.
Churchill
Het idee van kweekvlees komt van de beroemde Engelse premier Winston Churchill in 1932: "Over vijftig jaar zijn we af van de absurde situatie dat we een hele kip moeten fokken om alleen maar de vleugel te eten. We zullen die onderdelen apart kunnen kweken," schreef hij in zijn boek Fifty Years Hence.
Het was echter weer een Nederlander, Willem van Eelen, die in de jaren vijftig zijn persoonlijke missie maakte van het concept. In 1999 werden zijn inspanningen beloond met het eerste patent ter wereld voor kweekvlees uit stamcellen.
Vissticks
Twee jaar later lukte het de NASA in de ruimte kleine visfilets te maken van een goudvisstamcel. Het was echter geen groot succes en te duur voor de Amerikaanse ruimtevaartorganisatie.
In 2005 gaf de Nederlandse staat twee miljoen euro subsidie voor onderzoek naar de haalbaarheid van kweekvlees. De universiteiten van Utrecht, Eindhoven en Amsterdam concludeerden dat het in theorie moest kunnen.
Vier jaar geleden pakte Mark Post de handschoen op. Hij liet weten dat hij, om te bewijzen dat het kan, een worstje wilde maken uit stamcellen. Daarop meldde zich de Amerikaanse investeerder die, zoals het een Amerikaan betaamt, eiste dat het een hamburger werd in plaats van een worst.