Nieuwe berekeningswijze voor kinderalimentatie vastgesteld

door Natalie Statnik | Nieuwe berekeningswijze voor kinderalimentatie vastgesteld

Alimentatie is een financiële bijdrage van een ex-echtgenoot voor het (levens)onderhoud van de kinderen, ofwel voor het (levens)onderhoud van de andere ex-echtgenoot. Alimentatie is een van de dingen waarover ex-echtgenoten afspraken dienen te maken bij een echtscheiding. Allereerst dient gekeken te worden naar de ruimte voor kinderalimentatie. Eventueel komt partneralimentatie daarna ook nog aan de orde.

Hoeveel alimentatie dient te worden betaald hangt af van zowel de behoefte van de alimentatiegerechtigde en de kinderen, als van de draagkracht van de alimentatieplichtige. Deze behoefte en draagkracht kunnen in de loop der tijd wijzigen door wijzigingen in de financiële situatie van een van de ex-echtgenoten. Ook kan het krijgen van een nieuwe partner een wijziging teweeg brengen. Een hogere of juist lagere draagkracht kan dan het gevolg zijn.

In onderling overleg kan bekeken worden of de te leveren bijdrage in het (levens)onderhoud gewijzigd kan worden. Komen partijen er niet samen uit, dan kunnen zij zich wenden tot een advocaat teneinde nieuwe berekeningen te laten maken. Een gang naar de rechter is hierbij niet uitgesloten.

Huidig systeem
Er zijn al enige tijd bezwaren tegen het huidige berekeningswijze van (kinder)alimentatie, zowel bij betalers en ontvangers als bij rechtspraak en politiek. De berekeningen worden als ingewikkeld en ondoorzichtig ervaren. Bij de huidige manier van berekenen kunnen namelijk allerlei individuele omstandigheden betrokken worden, waarover partijen het onderling vaak oneens zijn. Dit leidt ertoe dat partijen er vaak samen (of met bijstand van een advocaat) niet uit komen en dat er vervolgens een rechter aan te pas moet komen.

Daarnaast is er ook een verandering in de maatschappij ontstaan. Dit heeft niet alleen gevolgen voor partneralimentatie gehad (de klassieke rolverdeling tussen man en vrouw is grotendeels verdwenen), maar dit geldt nu ook voor kinderalimentatie. Zo is er ook steeds vaker sprake van samengestelde gezinnen met kinderen van verschillende ouders, wat de complexiteit van de berekening van kinderalimentatie in de hand werkt.

Per 1 april 2013 treden nieuwe regels in werking betreffende de berekening van kinderalimentatie.

Nieuwe regels
De Werkgroep Alimentatienormen heeft een nieuwe Richtlijn Kinderalimentatie ontwikkeld die op 1 april a.s. in werking treedt. Hoewel de praktische uitwerking ervan nog niet volledig duidelijk is, zal ik in dit artikel wel al enkele wijzigingen op een rij zetten.

Draagkracht
De voornaamste verandering is de invoering van een zogenoemde draagkrachttabel, waarmee eenvoudig vastgesteld kan worden hoeveel de ouders kunnen bijdragen aan de kosten van de kinderverzorging. Daarmee komt een einde aan eindeloze discussies over wat de kinderen kosten en wat de onderhoudsplichtige ouder kan missen. Nieuw is ook dat ouders met een omgangsregeling minder alimentatie betalen naarmate ze meer voor hun kinderen zorgen.

De uitgangspunten van het nieuwe berekeningssysteem is verder uitgewerkt in een rapport Alimentatienormen 2013-2, dat eerst op 15 februari 2013 is gepubliceerd. De nieuwe uitgangspunten maken de procedure eenvoudiger. Er is minder ruimte voor strijd over wat de alimentatiebetalende ouder moet bijdragen, maar naar eigen zeggen niet kan missen. De rollen worden thans omgedraaid. Straks is niet meer ieders specifieke situatie de maatstaf voor het vaststellen van de draagkracht, maar algemene regels voor een redelijk uitgavenpatroon: ‘wie dit bedrag verdient, kan zoveel uitgeven aan de kinderen’. Indien een ouder hiervan af wil wijken, zullen er goede argumenten moeten worden aangedragen.

Behoefte
Ook de behoefte van de kinderen wordt vastgesteld aan de hand van tabellen, met als uitgangspunt het totale gezinsinkomen vóór de scheiding. Het kindgebonden budget – een inkomensafhankelijke overheidsbijdrage die de verzorgende ouder naast de kinderbijslag ontvangt – werd daarbij tot voor kort buiten beschouwing gelaten. Met ingang van dit jaar is dat veranderd. Dat kan tot gevolg hebben dat minder alimentatie betaald hoeft te worden.

Zorgkorting
De alimentatiebetalende ouder met een omgangsregeling kan in aanmerking komen voor een zogeheten zorgkorting van 15 tot maximaal 35 procent. Hij betaalt dan immers al een deel van de verzorging in natura, op de dagen dat de kinderen bij hem zijn.

Aanvaardbaarheidstoets
Mocht de berekende alimentatie toch te hoog uitvallen, bijvoorbeeld doordat de onderhoudsplichtige ouder schulden moet afbetalen, dan kan de rechter een aanvaardbaarheidstoets toepassen. Verwacht wordt echter dat rechters daarin streng gaan zijn.

Een voordeel van het nieuwe systeem is dat de uitkomst van een te voeren procedure vaak minder onzeker wordt omdat de uitgangspunten voor de berekening duidelijker zijn. De bijdrage die een verzorgende ouder ontvangt kan wel lager uitvallen wanneer het kindgebonden budget wordt meegerekend en de niet-verzorgende ouder recht heeft op zorgkorting.

Gevolgen en inwerkingtreding
Van belang is voorts dat de wijziging in de berekening van kinderalimentatie in ieder geval geen betrekking heeft op partneralimentatie. Wel kan in sommige gevallen de hoogte van de partneralimentatie wijzigen door een wijziging in de hoogte van kinderalimentatie. Dit is met name het geval bij onderhoudsplichtigen met een ruime draagkracht die thans ook al zowel kinderalimentatie, als partneralimentatie betalen. Het is dan aangewezen om tevens een nieuwe berekening van partneralimentatie te (laten) maken.

De wijziging in de berekening van kinderalimentatie geldt enkel voor zaken die voor de rechter komen nadat de wijziging is ingevoerd, aldus na 1 april 2013. Wel kan de rechter op verzoek van beide partijen al eerder met de voorgestelde systematiek rekening houden.

Uiteraard kunnen partijen ook in onderling overleg, of in samenspraak met een advocaat, tot een wijziging komen waarbij de nieuwe regels in acht worden genomen.

Indien u vragen heeft over alimentatie, de berekening daarvan, over de wijzigingen die thans ophanden zijn en of deze gevolgen hebben voor uw situatie, kunt u contact opnemen met KampsVanBaar Advocaten. Ik ben u dan graag van dienst.

Door: Natalie Statnik
Advocaat bij KampsVanBaar Advocaten in Sittard.