Nieuwjaarstoespraak van burgemeester Sjraar Cox

Sittard-Geleen, 03-01-2013 | Traditiegetrouw hield burgemeester Sjraar Cox van Sittard-Geleen zijn nieuwjaarstoespraak tijdens de nieuwjaarsreceptie, vandaag in de Stadsschouwburg.

Sittard-Geleen, 03-01-2013 | Traditiegetrouw hield burgemeester Sjraar Cox van Sittard-Geleen zijn nieuwjaarstoespraak tijdens de nieuwjaarsreceptie, vandaag in de Stadsschouwburg.

Hij onderstreepte dat we zullen moeten aanvaarden dat het wat minder zal worden, de komende jaren, maar ook dat we daarom beslist niet hoeven te gaan somberen. Er zijn de laatste jaren allerlei activiteiten en initiatieven ontplooid die zonder meer positieve verwachtingen voor de toekomst rechtvaardigen.

De burgemeester noemde ondermeer de snelle ontwikkelingen rond Brainport, de kansen die dat biedt voor het MKB en het feit dat met Wim van der Leegte een ondernemer is binnengehaald waarmee het voortbestaan en de verdere ontwikkeling van NedCar, nu VDL Nedcar, is veiliggesteld. Samen met de lokale overheid, de provincie, het bedrijfsleven en het onderwijs wordt er hard gewerkt aan een goede toekomst. Niet somberen, maar de rug recht, de hand aan de ploeg, de schouders eronder.

Hieronder vindt u de volledige toespraak. Alleen het uitgesproken woord telt.

Dames en heren,

U hebt het vorige week ongetwijfeld gelezen: "Nederlanders somberder dan ooit". Dit was de kop boven een artikel naar aanleiding van een onderzoek van het Sociaal en Cultureel Planbureau, dat sinds 2008 elk kwartaal wordt gepubliceerd. 35% van de ondervraagden denkt dat ze er in 2013 op achteruit gaan. Deze uitkomst inspireerde Bert Wagendorp tot het schrijven van een column in De Volkskrant van afgelopen zaterdag.

(ik citeer) "Dat is 8% meer dan in het derde kwartaal van 2012. Ik vond het nog meevallen en getuigen van een uitzonderlijk optimisme onder de Nederlandse burgerij. Daar komt bij dat 82% van de Nederlanders zeer tevreden is met hun huidige financiële situatie. Bovendien nam het aantal burgers dat vindt dat het met Nederland de goede kant opgaat, ten opzichte van kwartaal 3, spectaculair toe: van 27 naar 32 %..."

Wagendorp stelt dat in plaats van 'Nederlanders somberder dan ooit' de kop dus 'Grote meerderheid Nederlanders zeer tevreden 'had kunnen luiden, of 'Optimisme over Nederland groeit sterk'. Maar dat is geen nieuws stelt hij.

Ik citeer: "Bovendien is optimisme not done en somberheid hip. Er zijn nog altijd maar weinig plekken op aarde waar je beter kunt wonen dan hier. Het is veilig, het onderwijs is goed en de zorg ook, de lonen zijn hoog, de vakanties lang, en het sociale vangnet is nog altijd prima de luxe. De winkels puilen uit, je vliegt voor niks naar de zon, niemand heeft honger en we zijn allang vergeten wat oorlog is. En toch hebben pessimisme en scepsis de overhand gekregen – vooral in de media. Somberheid lijkt daar een morele plicht te zijn geworden." (einde citaat)

Dames en heren,
We weten dat columnisten het niet van nuances moeten hebben, maar het is zeker, we lopen tegen grenzen aan. Iets wat mijn generatie niet gewend is. Het was groei, groei en nog eens groei. Daardoor zijn we verslaafd geraakt aan meer, meer, meer. En aan een overheid die dat ook nog eens kon én wilde leveren. En nu? Nu worden we geconfronteerd met grenzen, met een terugtredende overheid en noodzakelijke bezuinigingen, met een dalende bevolking, met toenemende werkloosheid. Nu ziet het er naar uit dat we het einde van de tweede gouden eeuw meemaken…..

En net nu we creatieve mannen en vrouwen nodig hebben die nadenken over alternatieven, over nieuwe samenwerkingsvormen, over nieuwe producten, etc., krijgen we in de media een beeld voorgeschoteld alsof het einde van de wereld in zicht is. De hoeveelheid aandacht die de Maya's gekregen hebben, bij hun voorspelling, dat dit ook daadwerkelijk zou gebeuren, beschouw ik maar als een bewijs van mijn bewering.
Maar het is anders. Ons succes wordt niet bepaald door wat ons overkomt, maar door de wijze waarop wij daarmee omgaan.

Tegen wie zeg ik dit?
U allen hier aanwezig, voorvrouwen en voormannen van de Sittard-Geleense samenleving ...U weet als geen ander dat net nu de mouwen opgestroopt moeten worden. U kent misschien nog mijn uitspraken in eerdere toespraken: 'Hand an de ploog, de rug recht, de schouders d'r onder, ni zeure, begin.'
Het zou goed zijn om u allen eens te laten verhalen over de inspiratie en het enthousiasme dat u dagelijks haalt uit uw werk, binnen de verenigingen of waar dan ook. Daar zitten ongetwijfeld prachtige, inspiratievolle verhalen tussen. Ik roep u op deze verhalen met mij te delen. Zo kunnen we deze verhalen doorvertellen, om anderen aan te zetten om ook in actie te komen. Ik hoor graag van u!

Voor u staat uw burgemeester die geloof heeft in de toekomst, dames en heren. Niet omdat ik goedgelovig ben, maar omdat ik de afgelopen jaren al veel actie heb gezien. Actie van mensen die niet stoppen bij nadenken en weten, zelfs niet als het tij tegen zit.

DSM, Universiteit Maastricht, de provincie en onze gemeente zijn in actie gekomen om de Chemelot Campus verder te ontwikkelen. Op provinciaal en landelijk niveau is inmiddels doorgedrongen wat de economische betekenis van de Chemelot Campus is, waar al 160 bedrijven bezig zijn met het bundelen van kennis en het omzetten van deze kennis in producten. De Universiteit Maastricht en de RWTH uit Aken zijn in actie gekomen en starten op de Chemelot Campus een Europees Instituut voor biobased materials. De universiteit Maastricht en Eindhoven gaan in onze stad hun krachten bundelen op het gebied van biomedische en biologische materialen. Het DaCapo-college, Leeuwenborg, Zuyd Hogeschool en het bedrijfsleven ondernemen actie om een doorlopende leerlijn in te richten voor techniekonderwijs van vmbo naar mbo en hbo. Hiermee kunnen zij een bijdrage leveren aan het nijpende tekort aan goed geschoold technisch personeel. Allemaal activiteiten die zijn gebaseerd op een sterk plan: Brainport 2020. Het plan dat erop is gericht dat in 2020 nagenoeg iedereen een baan heeft en Zuid-Limburg €8 miljard extra bijdraagt aan het Bruto Nationaal Product.
Als gevolg van het Brainport-programma is mijn overtuiging dat er grote kansen liggen voor het MKB in onze stad. Ik kan alleen maar zeggen: pak die kansen - ondernemers onderneem!

Ik kan nog veel meer voorbeelden geven, die inspireren om ook in actie te komen. Ik beperk me hier tot één recent voorbeeld met grote impact voor stad en regio. Met Wim van de Leegte hebben we een betrokken ondernemer binnen onze gemeente gekregen. Het resultaat van zijn acties is bekend, waarbij hij terecht erop wijst dat de kwaliteit van de Nedcar-fabriek en de NedCar-medewerkers belangrijk waren voor het succes. In de gesprekken die wij met hem hebben gehad liet hij niet na te herhalen, dat zelfs de mannen uit München onder de indruk waren van de geleverde kwaliteit bij Nedcar in Born. Daar konden ze naar hun zeggen, nog heel wat van leren. Een mooie opsteker voor een bedrijf dat we gelukkig kunnen behouden voor onze regio! En de rol van onze gemeente? We hebben een bescheiden maar belangrijke rol vervuld in het proces en hebben die met verve gespeeld. We hebben partijen wakker gehouden wanneer ze het niet meer zagen zitten. We hebben ons aandeel gepakt om te komen tot een voor de regio optimaal resultaat.

Brainport en Nedcar……twee voorbeelden van ontwikkelingen binnen het grootbedrijf, waarbij resultaten behaald zijn door intensieve samenwerking van vele partijen. Het gezamenlijk optrekken van overheden, bedrijfsleven en onderwijsinstellingen loont zich en geeft vertrouwen voor de toekomst. De verbreding van de A2 is een tekenend concreet resultaat.

Hetzelfde geldt op bestuurlijk vlak. Ook overheden moeten elkaar versterken door samen te werken. Onze samenwerking met de buurgemeenten is intensief en wordt de aankomende periode nog intensiever. Het zal niet aan de gemeente Sittard-Geleen liggen, wanneer de gemeenschappelijke agenda, die we samen met de provincie Limburg, Maastricht en Heerlen hebben opgesteld, verzandt in louter mooie woorden. We hebben, tijdens de campagne rond de Tweede Kamerverkiezingen, vrijwel alle politieke partijen kunnen overtuigen van wat onze regio te bieden heeft. Het is nu aan ons om hen allen te wijzen op de beloften die zijn uitgesproken, we moeten hen geen kans geven te blijven hangen in de Randstad.

625.000 inwoners maken meer indruk dan 94.000, niet waar?

Ik prijs me gelukkig de voorzitter te zijn van een college van Burgemeester en Wethouders dat de ruimte krijgt van de gemeenteraad om de vleugels uit te slaan. Voorzitter van een gemeenteraad, die bereid is financiële middelen beschikbaar te stellen om samenwerking een kans van slagen te geven. Dit met het besef dat samenwerking op hogere schaal automatisch leidt tot het inleveren van gemeentelijke autonomie. Dat is een teken van overtuiging en durf en levert geen windeieren op voor onze inwoners. Helaas moeten we, tegen die achtergrond, wel meer doen met minder geld. We worden zo langzamerhand ook in onze directe omgeving geconfronteerd met de gevolgen van de demografische ontwikkeling en de economische crisis.

Er worden scholen opgeheven. We zien jeugdvoetballers al in combinatieploegen tegen de bal schoppen. Krijgt dat ook navolging bij de senioren? Kerken worden gesloten. Fortuna gaat de jeugdopleiding met de andere betaald voetbal organisaties verder uitbouwen. Verenigingen en instellingen, die beschikken over een ruim kader, veel vrijwilligers en een sterke organisatiestructuur, zullen blijven bestaan. We zullen zien dat onze inwoners kwaliteit verkiezen boven nabijheid. Steeds meer verenigingsbestuurders beseffen dat het noodzakelijk is om te durven loskomen van historisch gegroeide kaders.

Dat vraagt om durf. Voorzitten, zo zeg ik tegen mijn vele collega-voorzitters hier in deze zaal, heeft niets te maken met statisch vastzitten op een stoel. Dat heeft te maken met vooruit durven kijken en durven voorgaan op ongebaande paden. Trekken, duwen, zoeken naar mogelijkheden. Het doel van je organisatie boven het behoud van je eigen positie en status stellen, lastige discussies aangaan en historische keuzes niet uit de weg gaan. Dat is nodig, durf daar komend jaar eens over te denken en mee aan de slag te gaan.

Van het gemeentebestuur mag u verwachten dat we samen met u proberen vergezichten te schetsen. En dat we u daarbij meer ruimte geven om zaken zelf in te kleuren.

Ik realiseer me hierbij dat het salarisstrookje van januari en de effecten van nog nader in te vullen Haags beleid van betekenis zullen zijn voor de ruimte die we met zijn allen hebben. Waar we allemaal behoefte aan hebben is duidelijkheid en zekerheid. In de eerste maanden van de huidige regeerperiode heeft het daaraan ontbroken. Laten we hopen dat men zich snel herpakt. Anders creëert men weer een voedingsbodem voor het grote ongenoegen en krijgen pessimisten, opportunisten en populisten weer de ruimte. Daar zit de oplossing niet. De oplossing zit in eerlijk zeggen dat het minder wordt en vervolgens samen de creativiteit opzoeken om er het beste van te maken.

Dames en heren,
Het is bijzonder boeiend om samen te werken op verschillende niveaus. Om aan de ene kant te werken aan samenwerking op regionaal en euregionaal niveau, binnen Brainport 2020. En aan de andere kant te werken aan nieuwe samenwerkingsvormen, die onze inwoners vertrouwen geven dat ze wonen en werken in een veilige en duurzame omgeving, waar naoberschap in een nieuw jasje is gegoten. Waar we oog hebben voor degenen die, zonder ondersteuning, niet meer in staat zijn te genieten van wat we allemaal te bieden hebben. Waar we blij mogen zijn met de vele vrijwilligers en mantelzorgers. Waar we initiatieven als het 600-banen plan uit de grond stampen om mensen op weg te helpen. We hebben immers iedereen nodig, niet als toeschouwer maar als deelnemer.

Voor het gemeentebestuur staat één ding voorop: Een veilige omgeving, een omgeving waarin we onze kinderen met een gerust hart een eigen weg laten kiezen, waar goed leven voorop staat, inwoners werk hebben en maatschappelijk betrokken zijn. En waar wij er voor zorgen dat de onrustzaaiers geen enkele ruimte krijgen. Samen met vele betrokkenen hebben we het afgelopen jaar weer stappen voorwaarts gezet om de woonomgeving van onze inwoners veiliger te maken. En we zullen doorgaan met het nemen van noodzakelijke maatregelen. Glenn van Haen kan dit niet meer meemaken…… Het blijft onbegrijpelijk dat dit in onze stad heeft kunnen gebeuren…..

Dames en heren,
We gaan met 94.041 inwoners het nieuwe jaar in, dit zijn er 491 minder dan vorig jaar.

Met die inwoners zullen we in dit nieuwe jaar getuige zijn van de start van de bouw van de Dobbelsteen met naast onderwijs, een prachtige bibliotheek, een filmhuis en een nieuw onderdak voor museum 't Domein. We zien een nieuw verzorgingscentrum uit de grond verrijzen in Born. We zien de eerste sporters op de sportzone. We zien de opening van de nieuwe brandweerkazerne, naast het Fortuna stadion. Als gevolg van creativiteit en ondernemerschap ontstaan op het Chemelotterrein nieuwe innovaties, nieuwe banen en nieuwe kansen voor alle ondernemers in deze stad. Het poppodium zal de tekentafel verlaten. En ongetwijfeld zien we nog meer moois....

Dames en heren,
ik heb geen glazen bol. En dat is misschien maar goed ook. Het leven zou er een stuk saaier door worden. Wat ik wel heb is een onstuitbaar gezond optimisme en de wil om samen te werken. Ik wil u daar graag mee aansteken. Samen met u, en allen die niet hier zijn vanavond, met een positieve blik het nieuwe jaar in. Ook al is dat het jaar 13!

Ik wens u, namens het gemeentebestuur, een gelukkig, gezond en positief 2013! De schouders er onder, de mouwen opstropen, de broek ophouden en historische keuzes durven maken. Zo bouwen we samen aan een sterker Sittard-Geleen.