Verwijderen geneesmiddelenresten uit rioolwater

De kwaliteit van het Maaswater is ook van belang voor die van ons drinkwater. Er is dan ook veel aandacht voor het tegengaan van microverontreinigingen, zoals medicijnresten in rioolwater.

In het kader van het project Schone Maaswaterketen is nu de rioolwaterzuiveringsinstallatie Papendrecht van waterschap Rivierenland aangewezen als proeflocatie om microverontreinigingen zoals geneesmiddelenresten uit rioolwater te halen.

Papendrecht is de ideale onderzoekslocatie voor het project Schone Maaswaterketen vanwege de opzet van de zuivering, waardoor het effect van de proef goed kan worden vastgesteld.

Op dit moment komt nog een groot deel van de geneesmiddelenresten en andere microverontreinigingen via gezuiverd afvalwater in de Maas terecht. In het project Schone Maaswaterketen werken waterschappen en waterbedrijven rond de Maas samen om de waterkwaliteit duurzaam te verbeteren.

Deze organisaties bundelen hun kennis en expertise. De partijen onderzoeken of het mogelijk is om op grote schaal de microverontreinigingen te verwijderen door actieve kool toe te voegen. Actieve kool is een speciaal behandelde koolstof die allerlei stoffen aan zich kan binden. Door toevoeging van actieve kool wordt er meer vuil uit het oppervlaktewater gefilterd, waardoor de kwaliteit van het water in de Maas toeneemt.

Bij de proef in Papendrecht wordt de PACAS-technologie toegepast. PACAS staat voor: Powdered Activated Carbon in Activated Sludge. Deze methode is niet nieuw, maar het is wel uniek dat het in het bestaande zuiveringsproces wordt toegepast.

De opzet van de zuiveringsinstallatie Papendrecht maakt deze locatie zeer geschikt om te dienen als proeflocatie. Het zuiveren van het rioolwater op deze locatie vindt plaats in twee volledig gescheiden, maar wel gelijke processen. Door de proef in Papendrecht in één van de twee processen op te starten, kan er een goed vergelijk gemaakt worden. Het effect van de kooltoevoeging is op deze manier optimaal meetbaar. De proef start in de tweede helft van 2016 en duurt negen maanden, zodat het effect bij warm en koud weer kan worden vastgesteld.

Er zijn verschillende manieren om geneesmiddelen uit afvalwater te verwijderen. Voordeel van de PACAS technologie is, dat het wordt toegepast in de bestaande zuivering. Er hoeven geen nieuwe zuiveringsstappen te worden gebouwd. De techniek is daardoor naar verwachting goedkoper dan andere oplossingen. Bovendien wordt bij de techniek al het afvalwater behandeld, ook als het heel hard regent. Bij technieken die nieuwe zuiveringsstappen toevoegen, wordt bij hevige regenval maar een deel van het water behandeld, waardoor het effect afneemt. Omdat er bij de PACAS technologie tenslotte weinig geïnvesteerd hoeft te worden, kan er ook snel overgestapt worden op betere alternatieven, als die zich in de toekomst aandienen. Het mooiste alternatief is natuurlijk als er géén medicijnresten meer in het afvalwater zitten.

Tijdens de proef worden verwijderingsrendementen en het effect op de ecotoxiciteit van het effluent bepaald. Parallel vindt onderzoek plaats naar de effecten van toepassing van verwijderingstechnieken op de kwaliteit van het water in het Maasstroomgebied en de baten voor stakeholders zoals drinkwaterbedrijven en recreatie.

Het blijft uiteraard van het grootste belang om ervoor te zorgen dat er zo min mogelijk vervuild afvalwater in het oppervlaktewater terecht komt. Daarbij zijn meer partijen betrokken dan alleen de deelnemers in de Schone Maaswaterketen. Schone Maaswaterketen hoopt dat bedrijven die betrokken zijn bij het lozen van afvalwater actief mee blijven denken om er zo voor te zorgen dat er ook steeds minder gezuiverd hoeft te worden. Het ultieme doel is om te bereiken dat een zuiveringsproces zoals nu in Papendrecht wordt opgestart in de toekomst niet meer nodig zal zijn.