Van KUL pès KULTUUR - D’n tied vlug veurbie!

12 okt 2023, 16:00 Zitterd-Gelaen-Bór
herfst rond watersley
SGN

Veer zitte al in ’t lètste kwartaal van ’t jaor. Vraemp woord eigelik dat kwartaal. ’t Haet niks te make mit Olivier Locadia baeter bekènd es Willie Wartaal, of Wiwa, eine Hollese rapper, acteur en televisiepresentator.

Ouch niks mit eine kwartel (coturnix) in ’t Dutsj Wachtel, vruiger ouch kwakkel genuimp. Kwartaal beteikent geweun ein veierde deil van ’n jaor. Soms ouch trimester genuimp. ’t Zeen allebei weurd oet ’t Letien: quartes beteikent ein veierde en tres beteikent drie, mensis is maondje. Kwartaal haet wiejer ouch niks mit taal te make.

Dit lètste kwartaal haet ’t waal in zich: Herfsvakans, Oktoberfeeste, Halloween, Kelties Nuujjaor en de Nach van de Nach. Waat dat is? Door ’t ganse landj organiseiert me evenemènte in ’t duuster. In Baek beveurbeeld gaon ze nao ’t nach-laeve van beeste sjpeure. Ouch väöl gesjefter doon ’t leich gans oet óm aandach te vraoge veur de noodzaak zuniger óm te gaon mit energie en ós aerd. Z’ón evene-mènt kènt waal gezèllig (en romanties )zeen!

‘Eifelgeschichte’

Aafgeloupe waek waar ich weier ein paar daag in de Eifel. Ónger ein van de wanjelinge zoug ich in de bósj eine ganse houp witte duik oppe gróndj ligke, wo-op de gevalle beukeneutjes, kesjtaanjele en eikels verzameld woorte. Daomit waere nuuj buimkes geteeld, höb ich mich laote vertèlle… Ein jaor wo-in dat passeiert nuimp me hie ein Mastjahr. De naam kump van vruiger wie de boere hun verkes in de bósj leite (vr)aete. In de jaore mit väöl neutjes enz. vónje en oute de verkes mee, daoróm mastjaor! Óm ’t sjpek sjoon doorraege te kriege, leite ze de verkes bie ’t maste de ein waek vaste en de anger waek dooraete! Wae ’t geluif wurt zelig. Mer…Wat ras dat mas, zaet ‘n aw oetdrökking.

Kölsch

Ich kreeg in de Eifel ouch ein buikske in henj van ein Kölsche Mundart-sjriefster Gaby Amm: “..dann levven se noch hück”, mit anger weurd: “dan laeve ze noe nog”. ’t Buikske sjteit vol bekènde sjpreukskes veur jónk en awd, gesjreve in ’t Kölsch. Get veur Veldeke? Es Mundart (dialek-)leifhöbber sjprouk mich dat waal aan, ofsjoon ich ’t laeze toch waal muilik vènj. Mer in de Eifel en ouch in Kölle heurt me toch väöl klanke die op ós Zittesj lieke. En ’t waere d’r ummer mee, este get glaeskes “Kölsch” höbs gedrónke!

Ich kreeg vandaag oppe sjlummefoon ein berich dat ich ach jaor geleje de bundel “Sjmerig sjpaor en anger werk” höb oetgegaeve. Wo blif d’n tied. Trouwes, miene viefde bundel is in de maak!

De volgende van KUL pès KULTUUR versjient 24 oktober. Blief gezóndj.

Reageiere: [email protected]