Veer vruiger….. - De Zelfkantj (I)
't Waar of eine nuje welt veur ós aope góng wie de grenze verdwene en ein sjtök van Dutsjlandj bie Nederlandj koum: de Zelfkantj.
Euveriges waar dat mer 'n klein sjtökske Dutsjlandj. Es 't aan ós regeiering toen gelaege haw, hawwe veer gans get meer landj d'rbie gekrege: 'n groot sjtök van Nord-Rhein-Westfalen. Natuurlik woort deze wunsj door de geallieierde neit serieus genómme. Kóm noe! Dus bleef allein es grootste sjtök de Zelfkantj euver.
Wie gezag, veur ós kènjer 'n richtige verrieking. Wae van ós waar oots in Tudder gewaes? In d'n oorlog natuurlik neit en daonao woort de grens ouch nog flink bewaak. Dus: Tudder vlakbie en toch wied eweg, eine gans angere welt! En dat waor 't ouch: nuujsjierig trokke veer es kènjer d'rop oet. Waat zouge veer? 'n Zjwaor achtergebleve gebied wo väöl hoezer kapot gesjaote ware. Ermoud! De luuj zelf ware ouch nog èns lang geëvacueierd gewaes en wie ze trökkoume, vónje ze verlaote dörper wo väöl kapot waar; daobie waas ouch nog èns alles laeggesjtaole!
Broukzittert, toch ouch neit 't centrum van de welt, waar 'n modern dörp vergeleke mit waat veer dao in de Zelfkantj zouge. Die luuj hawwe geweun niks meer, die moosjte veuraan beginne. Wie eine awwe boer de situatie typeierde: "Veer zeen hie allein mer goud óm Steuer te betale en Krieg te vuiere!" Mer me begoosj toch weier de lanjerieje te plouge, neit mit 'n paerd, nei, mit 'n kou!
't Mót waal gezag zeen dat de luuj väöl sjteun höbbe gekrege van de Nederlandse regeiering. De Zelfkantj heisjde officieel : Drostamt Tüddern mit es besjuurder de burgemeister van Zittert. Mit goudkoup geleend geldj koosj me weier gaon boewe en verangere. Ouch de waeg woorte gerepareierd of vernuujd. Langzaam mer zeker óntwikkelde zich weier 'n nuut dörpslaeve: d'r woort weier gefees en gedans.
Mer veur ós kènjer: wie gezag, eine angere welt. 'n Landj mit buusj en baekskes, mit 'n toch get anger dialek. 'n Nuut en ónbekènd sjpeelterrein wo veer nog gans get avonture zouwe gaon belaeve….
F.W.
