Een carnavalsheilige voor een gemeenschappelijke geest

24 feb 2017, 10:00 • Carnaval

René Haustermans

Door René Haustermans| Begin 2015 sloot ik een periode af van twee jaar onderzoek naar het wezen van carnaval. Dit onderzoek kwam voort uit mijn persoonlijke beleving van dit feest die niet meer strookte met de viering van het feest.

In mijn beleving was het een onmiskenbaar ritueel met diepere waarden, terwijl ik alleen nog maar een evenement zag zoals er al zo velen zijn.

Vlak voor het einde van deze speurtocht stuitte ik op oude aantekeningen, zo'n 50 jaar geleden opgeschreven uit orale overlevering. Voortkomend uit de bedeltraditie die in vroeger eeuwen alle feesten tijdens de winter begeleidde, kwam ik een Sittardse versie tegen van het oude Voejagen (fuujagen = fooienjagen = bedelen). Ik vond in deze aantekeningen namelijk een bericht over een vermeende carnavalsheilige, genaamd Sinterfuu.

Sinterfuu behoude het!

Met carnaval kwamen de inwoners van omliggende dorpen naar Sittard op 'bedevaart' naar deze heilige, wiens levensverhaal een samenraapsel was van in de regio bekende heiligen. Inwoners uit onder andere de Selfkant kwamen tijdens carnaval naar Sittard om gedurende hun 'bedevaart' zingend en vierend gratis bier af te smeken bij inwoners thuis en cafés. Wanneer zij dit niet kregen, bleven ze zingen en doorzeuren, totdat de gever uiteindelijk overstag ging. Het is maar een heel klein historisch tafereeltje, maar voor mij werd het een symbool voor de eigenlijke waarden van carnaval: het verleden spiegelen in een moment waar tijd en plaats niet bestaan, om vervolgens met deze reflectie een nieuwe periode in te gaan.

Na deze kennismaking heb ik enkele dagen voor carnaval snel een 'heiligenbeeld' van deze sinterfuu gemaakt om mee te dragen in het carnaval. We spreken over 'auw wiever', 'hoeraes', 'maskes'en nog meer rollen die niet zijn verbonden aan één persoon, maar die de collectieve geest verzinnebeelden die wordt uitgedragen. Het is ook die collectieve geest die carnaval viert als gemeenschap, zonder dat daar personen in private zin worden 'laamgemaak'. Wanneer één auwt wief dat doet, doet zij dat namens de hele gemeenschap. Zo'n zelfde geest ken ik deze quasi heilige ook toe; een overstijgend concept waarin een sociale waarde verborgen ligt.

Voor mij persoonlijk is hiermee een symbool ontstaan, dat tastbaar maakt wat buiten mijn beleving lag. Iedereen mag zijn eigen verbeelding erop projecteren. Loop je de komende carnavalsdagen langs een café in de Limbrichterstraat, denk dan even aan je eigen zin van carnaval, voor iedereen anders, maar toch in gemeenschap met elkaar: Sinterfuu behoude het!