Gefinancierde rechtsbijstand is geen luxe

Door staatssecretaris Teeven worden plannen ontwikkeld om de kosten van gefinancierde rechtsbijstand terug te brengen. De staatssecretaris geeft daarbij onder meer als reden dat door rechtzoekenden teveel gebruik wordt gemaakt van deze gefinancierde rechtsbijstand.

Ernst-Jan Dubbeldam

Kort gezegd is zijn stelling dat het procederen met een toevoeging financieel zo aantrekkelijk is dat u met zijn allen er op uit trekt om maar eens lekker een potje te gaan procederen over wat u dan ook dwars zit. Alsof echtelieden maar gaan scheiden omdat ze dat toch via een toevoeging kunnen doen.

De realiteit is echter, gelukkig, geheel anders. Toevoegingen worden dan ook nu al steeds moeilijker verkregen. Niet alleen wordt steeds strenger gekeken naar de persoon en het inkomen van de burger. Steeds vaker wordt ook kritisch gekeken naar de zaak zelf en of deze zich leent voor een toevoeging. De op dit moment bestaande wetgeving is daar al duidelijk genoeg voor. De maatregelen in voorbereiding kunnen dan ook maar op een manier worden uitgelegd; ze vormen een onderdeel van de bezuinigingen die moeten worden doorgevoerd. Deze maatregel moet dan ook worden bezien in verband met de vorig jaar gesneuvelde plannen voor het verhogen van de griffierechten. Dit zijn de kosten die de rechtbank in rekening brengt voor het voeren van een procedure. Nu deze maatregel het niet heeft gehaald wil de staatsecretaris blijkbaar zijn doelen halen door de rechtsbijstand verder te versoberen. Onder de gedachte dat mensen maar blijven doorprocederen als het hun niets kost. Los van het feit dat ook bij een toevoeging kosten voor rekening van de burger komen, alleen al de eigen bijdrage bijvoorbeeld.

Het gevolg zal zijn dat burgers die zich gezien hun persoonlijke situatie moeten richten op het verkrijgen van gefinancierde rechtsbijstand het steeds moeilijker zullen krijgen om ook daadwerkelijk te kunnen gaan procederen. De staatssecretaris geeft daarbij aan dat het goed is om de kosten zodanig op te schroeven dat mensen eerst maar eens zullen nadenken voor dat ze naar een advocaat stappen. De ervaring leert echter dat juist deze mensen de stap naar een advocaat niet lichtzinnig zetten. Veelal zijn het de omstandigheden waarin zij onverhoopt zijn komen te verkeren de reden dat zij genoodzaakt zijn om zich tot een advocaat te wenden. Het beperken van de gefinancierde rechtsbijstand zal juist deze al financieel kwetsbare partijen treffen. De vraag is in hoeverre bezuinigingen van 85 miljoen euro daadwerkelijk dan worden gerealiseerd wanneer wordt gekeken naar de schadelijke effecten van het niet kunnen oplossen van vaak indringende juridische problemen. Wat zal de toekomst brengen; we blijven niet meer bij elkaar voor de kinderen. Maar omdat we niet meer kunnen scheiden vanwege de kosten?