Gruin Buikske van 't Zittesj gepresenteerd
Waarom zou je schrijven in het dialect? Het is immers geen taal?! De spelling ligt niet vast...
Waarom zou jeníetschrijven in het dialect? Het is immers je moederstaal, waarin je als eerste hebt geleerd om je gevoelens en emoties uit te drukken. Dan ligt het toch voor de hand dat je die gevoelens ook in dat dialect op schrift wilt stellen, of niet?
En dat het dialect geen taal zou zijn is ook een misvatting. De Limburgse streektaal en daarmee ook het Zittesj dialect is officieel door Europa erkend als streektaal en als onvervreemdbaar Europees cultureel erfgoed.
Dat is nogal wat en houdt ook een onderhoudsverplichting in, zo heeft de Willy Dolsstichting, die zich bezig houdt met het Zittesj dialect, gemeend: wie zijn taal respecteert cultiveert haar! En die instelling heeft geleid tot het tot stand komen van de eerste editie van het Gruin Buikske van 't Zittesj, een moderne woordenlijst van het Sittards dialect, waarin de spelling wordt beschreven.
De lijst is bedoeld als een houvast voor mensen die in het dialect willen schrijven. "Het is natuurlijk geen 'verplichte' lijst, maar wel een middel waarmee we lijn proberen te brengen in de spelling. We willen beslist niet de schoolmeester gaan uithangen, maar bevelen het gebruik van deze lijst wel ten zeerste aan," zegt Frans Walraven van de Willy Dols Stichting.
De uitgave bestaat in feite uit drie delen. Het eerste gedeelte is een algemeen gedeelte met inleiding, de spellingsregels voor het Sittards en een aantal teksten over grammaticale aspecten. Het tweede gedeelte vormt de eigenlijke kern van dit boek. Hierin worden op 273 pagina's ruim 5.000 woorden besproken. Niet alleen hun schrijfwijze wordt gegeven, maar ook andere aspecten, zoals stootttoon–sleeptoon, woordsoort, verbuiging en vervoeging. Het derde gedeelte is een handreiking naar de gebruiker: het is een woordenlijst Nederlands – Sittards van alle besproken woorden.
"Er zitten gigantisch veel manuren werk in, met een team van ruim tien personen hebben we de lijst samengesteld," aldus Walraven.
De eerste exemplaren van het Gruin Buikske werden vrijdagavond in het Trevianum aangeboden aan professor Van Hout, hoogleraar Taal- en literatuurwetenschappen aan de Radboud Universiteit van Nijmegen, en aan wethouder van cultuur Noël Lebens.
Het boekwerk is voor €13,95 te koop in de boekhandel en via www.gruinbuikske.nl .
