Hoogwaterweek: De Maas de baas

Van een stiefmoederlijke bejegening naar een VIP behandeling. Die beeldspraak past wellicht het beste bij de soms turbulente ontwikkelingen rond de Limburgse Maas vanaf 1993.

Nu 20 jaar geleden nam de Maas wraak. Voor verwaarlozing van de dijken. Voor misplaatste zuinigheid van de overheid. De hoogmoed om nieuwbouwwijken op de oevers te bouwen. Zonder rekening te houden met de oerdriften van de rivier.

Kerst 1993 komt de afrekening. De Maas neemt een veelvoud terug van wat Limburg haar heeft afgenomen. Een vijfde deel van de provincie staat blank. Nauwelijks bekomen van de schrik en een miljoenenschade komt de rivier in januari 1995 opnieuw verhaal halen. Deze keer samen met haar broer de Rijn. Nederland houdt z’n adem in. Een kwart miljoen mensen moet op de vlucht. In laaggelegen gebieden staan mensenlevens op het spel.

De strafexpedities van de Maas zijn de afgelopen jaren begrepen door Limburg. De les is geleerd. De rivier krijgt volop aandacht. Aanvankelijk supersnel. Met een noodwet. Binnen een jaar liggen er dijkjes. Ze zijn goud waard. Vangen nieuwe plaagstootjes van de Maas op. Ook al is het soms met kunst- en vliegwerk. Dan valt het tempo stil. Rivierbeveiliging kost immers veel geld. Jaren van twisten en touwtrekken met Den Haag volgen. Maar Limburg laat niet meer los.

Het resultaat? De projecten Zand- en Grensmaas zijn volop in uitvoering en op onderdelen al klaar. Verdieping, verbreding, nevengeulen, steviger dijken en samenwerking met de buren op de Belgische Maasoevers. Door die ingrepen lopen nu tienduizenden Limburgers vijf keer minder risico op een overstroming dan in 1993. En het slimme project Ooijen-Wanssum staat nog op stapel.

Maar op de lange termijn is dat niet genoeg. Het grillige karakter van de Maas wordt extremer. De boosdoener heet klimaatverandering. Veel meer regen, maar ook lange periodes van droogte. Heuse vloedgolven dreigen voor Limburg. Met waterstanden die geen natte voeten, maar slachtoffers kosten. Dus moeten opnieuw de handen uit de mouwen. Samen met alle waterpartners. Dat heeft geresulteerd in een eerste blauwdruk van een Deltaplan voor de Limburgse Maasvallei. Met maatregelen om het risico op echte catastrofes in de loop van deze eeuw in te dammen. Het Rijk reserveert de komende jaren miljarden om Nederland te vrijwaren van overstromingen. Limburg claimt een bijdrage uit die geldpot.

Al die facetten komen aan bod in een verhalenbundel bij gelegenheid van de Limburgse hoogwaterweek van 14 tot 21 december: de Maas de baas. Met soms emotionele terugblikken op december 1993, de situatie nu en het toekomstperspectief.

Omdat Limburg er nadrukkelijk van bewust moet blijven dat die Maas morgen alweer kan komen.

Bron: provincie Limburg