Ós Modesjtaal (juni ‘23) - Dao hink de punjer achter de deur

Door John Hertogh i.s.m. Veldeke Krènk Zitterd-Gelaen-Bor. Ein rubriek euver ’t gebroek van ós modesjtaal, dialek, plat, Limburgs.

De vriejer (vruiger ouch waal de jeun genuimp) dae wol gaon karreseiere mit zien maedje dat lestige en kritiese awwesj haw, woort dèkser gewaarsjuwd mit de weurd: dao hink de punjer achter de deur. Mit anger weurd: dao wurt alles gewik en gewaoge of de vriejer aan de eise van ’t mechelke mer veural aan die van de awwesj voldeig m.b.t. kómaaf, gedraag en vermaoge. Dus: kiek oet waat-s te zaes en deis. Angesjóm moos ein mechelke sjoon, riek en katteliek zeen! En zeker neit aafgelek (väöl vriejers gehad). Karreseiere kump van ’t Franse caresser dat vrieje beteikent. Eine punjer waar ein unster, eine Romeinse balans, ein waogtoesjtèl. Punjere beteikent op de handj ’t gewich waege (of sjatte). Es ein wiesvrou taege de bezuikesj van de kraamvrou zag: ‘Punjer ‘m èns’, haopde ze ein drènkgeldj te kriege.

Aangetrouwd is aangeplek, nog väöl minder es drek, woort gezag euver de kouwe kantj (sjoonfemieje). Zeker es de femiejebandj neit zo goud waar! Me haet ’t ouch waal ’s euver wiedvelligge femieje. Zeen veer dat neit allenej vanein? Mit femieje is ’t goud kirmes hawte en veur de res niks, wilt zègke: van dien femieje mós te ’t höbbe. Es emes dich geldj sjöldig is zaet me: ’t Is nog femieje van mich! Ein kèndj krig bie de gebäörte eine paeternónk en ein paat of paettant. Of dat get te make haet mit paatsje, zich aansjtèlle of zich laote verwènne? De kènjer van nichte en naeve nuimde me: nichte- en genaeve kènjer. De awwerwètse bomma (oma) en bompa (opa) heurt me ouch neit mee zo dèks. Eine nónk Frens waar gein femieje mer eine klöppel van eikehout. Dat geit nao nónk Wullem woort vertèld euver sjmókkelwaar die euver de päöl nao Dutsjlandj góng. Waat ein sókkertant en eine sókkernónk zeen, houf ich neit oet te lègke, toch? En eine zjwaoger en zjweigesje dan? Taege de lèste zag me ouch waal de sjnaor. Zjwarte Frens is ouch gein femieje, mer eine angere naam veur…bloudwoosj. Dat liek op poetes (balkebrij) mer haet niks mit óngetrokke poete (kènjer) te make! In Braobant is poetje ‘t zelfde wie bie ós leve of sjnubbelke en in Zeelandj gebroeke ze poetje in de beteikenis van modesjkiendje.

Zo, noe is de femieje weier kómpleet. Pès de volgende maondj. Blief gezóndj. Reacties: [email protected] .